اجراي طرح آبياري نوين فقط در 33.5 درصد اراضي کشاورزي خراسان شمالی

خراسان شمالي 120 هزار هکتار اراضي زراعي آبي و ديم دارد که 50 هزار هکتار آن مستعد اجراي طرح آبياري نوين است و اين طرح بايد تا پايان برنامه پنجم توسعه به طور کامل اجرا شود اما اين در حالي است که از سال 70 تاکنون اين طرح تنها در 16 هزار و 750 هکتار از اراضي استان اجرا شده است و اکنون 66.5 درصد از اراضي آبي خراسان شمالي به شکل سنتي و فقط 33.5 درصد به شکل نوين آبياري مي شود، اين در حالي است که با توجه به خشکسالي هاي اخير و اذعان مسئولان در مورد بحران کم آبي، استفاده از سيستم آبياري نوين، تأثير به سزايي در صرفه جويي آب دارد، اما موانع و مشکلاتي سد راه فعالان عرصه کشاورزي و علاقه مندان به استفاده از اين نوع سيستم آبياري وجود دارد که بر طرف کردن آن ها توجه بيش از پيش مسئولان را مي طلبد تا به اين طريق زمينه صرفه جويي در مصرف آب و توليد محصولات بيشتر فراهم شود.

قوانين دست و پا گير

يکي از کشاورزان با مفيد دانستن اجراي طرح آبياري باراني مي گويد: با وجود اين که اجراي اين طرح در اراضي کشاورزي، علاوه بر افزايش توليد، از پرت آب نيز جلوگيري مي کند، اما حمايت هاي کافي در اين بخش وجود ندارد و کشاورزان براي اجراي آن با مشکلات زيادي مواجه مي شوند.«باقري» مي افزايد: با اين که اجراي اين طرح بسيار هزينه بر است اما تسهيلاتي که به کشاورزان اعطا مي شود، پاسخگوي هزينه هاي آن ها نيست.وي خاطرنشان مي کند: اگرچه به روش هاي مختلفي براي اجراي اين طرح تسهيلاتي اعطا مي شود، اما بهره هاي بالاي بانکي مشکلاتي را براي کشاورزان ايجاد کرده است که تمايلي به اجراي اين طرح ندارند.

تأکيد بر آبياري سنتي

«رئوفي» ديگر کشاورزي که براي اجراي آبياري باراني در مزرعه 20 هکتاري اش، با مشکلات زيادي مواجه شده است، مي گويد: با وجود اين که بخش زيادي از اين مزرعه آبي است، دست اندرکاران فقط براي 13 هکتار آن مجوز اجراي اين طرح را صادر کرده اند و 7 هکتار ديگر بايد به روش سنتي آبياري شود.وي مي افزايد: اگر قرار است، تسهيلات براساس آب تخصيص يابد، بهتر است کل زمين در نظر گرفته شود و کشاورز مديريت مصرف آب داشته باشد.وي تصريح مي کند: اگرچه تسهيلاتي براي اجراي اين طرح در نظر گرفته شده است اما الزام کشاورز به استفاده از کالاهاي يک شرکت که حتي استفاده از آن تأثيري در کيفيت هم ندارد، هزينه او را افزايش مي دهد که گاهي بي رغبتي و فرار کشاورزان از اجراي اين طرح را نيز موجب مي شود.

حمايتي وجود ندارد

يکي ديگر از کشاورزان نيز در اين باره مي گويد: وقتي از نظر کارشناسي، اجراي يک طرح توجيه اقتصادي دارد، چرا دست اندرکاران با قوانين مختلف شرايط اجراي آن را براي کشاورزان سخت تر مي کنند؟ «ثبوتي» اظهارمي دارد: تا سال گذشته، تمام مشکلات کشاورزان در زمينه استفاده از تسهيلات، تهيه وثيقه و ضامن بود اما در قانون جديد، اگر کشاورزي به هر بانکي بدهي داشته باشد، از دريافت تسهيلات محروم مي شود.وي تأکيد مي کند: در ظاهر امر، دست اندرکاران به منظور افزايش توليد در واحد سطح، از کشاورزان حمايت مي کنند، اما در عمل حمايتي وجود ندارد.وي اظهارمي دارد: مراحل اعطاي تسهيلات اجراي طرح آبياري باراني به اندازه اي سخت است که يک کشاورز به جاي کار و توليد، ناگزير بايد در مسير رفت و آمد به بانک باشد.

گرفتاري هاي بانکي

يک کارشناس کشاورزي نيز در اين باره مي گويد: آبياري نوين مقرون به صرفه ترين روش آبياري است که تأثير زيادي در جلوگيري از هدر رفت آب دارد.«رضايي» مي افزايد: با وجود اين که کشاورزان به مزاياي اين نوع آبياري پي برده اند، اما به دليل سخت گيري بانک ها در اعطاي تسهيلات، استقبال از اين طرح از سوي کشاورزان ضعيف است.وي مدعي مي شود: با اين که کشاورزان از اين طرح استقبال کرده و اقدامات اوليه را انجام داده اند اما با وثيقه ها و ضمانت هاي بانکي مواجه شده اند که از صد درصد مراجعان، فقط 20 درصد موفق به دريافت تسهيلات شده اند.وي اظهارمي دارد: تا زماني که نتوانيم بهره وري مطلوبي از آب داشته باشيم، دستيابي به افزايش توليد در واحد سطح مشکل تر خواهد بود.وي خاطرنشان مي کند: در حال حاضر، بخش زيادي از ظرفيت آبي استان، به دليل سيستم هاي سنتي در بخش کشاورزي از بين مي رود. به گفته وي، در شرايطي که بخش اندکي از اراضي کشاورزي استان به سيستم آبياري نوين مجهز شده است، بهره وري آب در اين بخش به شدت کاهش مي يابد.وي مي افزايد: تا هنگامي که سيستم هاي سنتي بر بخش کشاورزي حاکم باشد، نمي توانيم به رشد قابل توجهي در حوزه توليد دست يابيم.«رضايي» تأکيد مي کند: زيرساخت ها را درست نساخته ايم و درست عمل نمي کنيم، در نتيجه براي اجراي اين طرح، کشاورز مدت ها در بانک و براي تأمين وثيقه و ضامن گرفتار است و در نهايت از اجراي آن منصرف مي شود.

مشکل تهيه وثيقه و ضامن

مدير امور مهندسي و آب و خاک سازمان جهاد کشاورزي نيز در اين باره مي گويد: براساس استعداديابي هاي انجام شده، در حال حاضر 50 هزار هکتار از اراضي استان، مستعد اجراي طرح آبياري نوين است.«غلامرضا حجي پور» مي افزايد: در حال حاضر اين طرح تنها در 16 هزار و 750 هکتار از اراضي استان اجرا شده است که 33.5 درصد اراضي را شامل مي شود و بايد اجراي اين طرح طي برنامه پنجم توسعه به پايان برسد.وي که وجود آب را مبناي اجراي اين طرح مي داند، خاطرنشان مي کند: تا زماني که تأمين آب در اراضي انجام نشود، اجراي اين طرح امکان پذير نيست.وي اضافه مي کند: تا سال گذشته 35 ميليون ريال يارانه بلاعوض به کشاورزان پرداخت مي شد، اما امسال براي اجراي هر هکتار آبياري قطره اي، 56 ميليون ريال، آبياري باراني، 40 ميليون ريال و کم فشار، 25 ميليون ريال اعطا مي شود که تاکنون 64 ميليون ريال به استان تخصيص يافته است.وي تصريح مي کند: براساس قوانين جديد کشاورزان بدهکار به بانک، از دريافت تسهيلات در اين بخش محروم مي شوند و بسياري از کشاورزان هم براي تهيه وثيقه و ضامن با مشکل مواجه هستند، زيرا ارزيابي سند زمين شان نيز در بانک بسيار پايين است. وي علت اجراي ناقص اين طرح را در استان کمبود اعتبار عنوان و بيان مي کند: کشاورزاني که به احداث استخر ذخيره آب تمايل داشته باشند، مي توانند قبل از اجراي آبياري تحت فشار، با مراجعه به جهاد کشاورزي شهرستان، از اعتبارات سفر مقام معظم رهبري استفاده کنند.

 برگرفته از سایت روزنامه خراسان شمالی


آبیار: بسیاری از مسائل و مشکلات مطرح شده در این گزارش درست و قابل تامل می باشد، البته بعضی از موارد هم قابل تایید نمی باشد، برای مثال اگر کشاورزی مالک 20 هکتار زمین زراعی باشد و بدون توجه به میزان آب موجود برای 20 هکتار وام دریافت کند، هر کشاورزی با مقدار کمی آب و زمینهای دیم زیاد می تواند وام قابل توجهی بدون بازدهی دریافت کند و همچنین الزام کشاورزان برای استفاده از کالاهای مورد تایید بر خلاف نظر ایشان تاثیر بسیاری در کیفیت طرح دارد،