گروه تلگرامی آبیاری و کشاورزی
گروه تلگرامی آبیاری و کشاورزی

مقالات آبیاری

شوری آب و آبیاری گیاهان

آبیاری با آب شوری بالاتر از آنچه که یک گیاه می تواند تحمل کند منجر به افت عملکرد و کاهش کیفیت می شود.
گیاهان به میزان بسیار متفاوتی آب شور را تحمل میکنند. میزان افت عملکرد در هنگامی که گیاهان با آب شور آبیاری می شوند بستگی به تعدادی از عوامل شامل نوع خاک، زهکشی و دفعات، روش و زمان آبیاری دارد.
 
 
معرفی


انواع نمکها در آب آبیاری عمدتا نمک معمولی (کلرید سدیم)، بی کربناتهای کلسیم و منیزیم، کلریدها و سولفاتها هستند. در اکثر مناطق کشور، حدود سه چهارم کل نمکهای محلول، کلرید سدیم است، اگرچه این نسبت ممکن است در مناطق ساحلی و زراعی متفاوت باشد.

معمولا پيش از اینکه نشانه های ديدارى آسیب شوری ظاهر شوند، تولیدات زراعی به طور قابل توجهی کاهش می یابند. اولین نشانه شوری معمولا کاهش رشد است، و برگ های گیاهان اغلب دارای رنگ سبز مایل به آبی هستند. همزمان که سطوح نمک در خاک به سطوح سمی تری می رسند، تاول زدگی یا سوختگي روی نوک و لبه های برگ های قدیمی تر رخ می دهد. برگ می میرد و می افتد و در نهایت، گیاه می میرد. در موارد دیگر، جوانترین برگها ممکن است زرد رنگ باشند، یا گیاه ممکن است علائم پژمردگي را نشان دهد، حتی اگر خاک باندازه كافي نم دار باشد.

 

آب آبیاری شور می تواند به دو روش بر رشد گیاه تاثیر داشته باشد: اثر شوری و اثر سمیت.


اثر شوری


ریشه های گیاه به طور کلی رطوبت را از طریق غشاء ریشه ها توسط اسمز جذب می کند. این یک فرایند طبیعی است که در آن آب که از یک غشای نیمه تراوا عبور می کند، از یک محلول با سطوح کم نمک های محلول به یک محلول با نمک های بیشتر عبور می کند.
این ادامه می یابد تا سلول های گیاهی پر شوند. اگر آب آبیاری نسبتا شور باشد، گیاه باید برای جذب آب از خاک سخت تر کار کند و رشد کند می شود و تولید کاهش می یابد.


اگر از آب آبیاری بسیار شور استفاده شود، فرایند اسمز می تواند معکوس شود. جایی که غلظت نمک محلول خارج از ریشه گیاه در بالاتر از سلول های ریشه بالاتر است، آب از ریشه ها به درون محلول پيرامونی حرکت می کند. گیاه رطوبت را از دست می دهد و دچار تنش می برد. به همین دلیل علائم آسیب نمک زیاد مشابه با علائم رطوبت بالا است.


اثر سمیت


غلظت بیش از حد یون های سدیم و کلرید در آب آبیاری می تواند سبب سمیت در گیاهان شود. این یون ها می توانند از طریق ریشه ها یا تماس مستقیم با برگ ها جذب شوند. آسیب بیشتر توسط جذب مستقیم از طریق برگ ایجاد می شود.


سدیم


نشانه های سمیت سدیم معمولی عبارتند از سوختگى برگ، پژمردگي و بافتهای مرده در لبه های خارجی برگ، در مقایسه با علائم سمیت کلرید که معمولا در نوک برگ ها رخ می دهد. غلظت های بالای سدیم در آب آبیاری می تواند باعث کمبود کلسیم و پتاسیم در خاک هایی که این مواد مغذی را کم دارند شود و گیاهان ممکن است به كود دادن با این مواد مغذی پاسخ دهند . اثر دیگر سدیم این است که اگر سدیم نسبت به کلسیم و منیزیم بیشتر باشد است اشباع ممکن است به علت تخریب خاک به خوبی ساختار یافته ایجاد شود.
اثرات مستقیم سمیت غلظت سدیم در آب آبیاری بر گیاهان مختلف در جدول 1 نشان داده شده است که اثر نسبت جذب سدیم (SAR) آب آبیاری را نشان می دهد. SAR درصد نسبی یون های سدیم در آب به یون های کلسیم و منیزیم را اندازه گیری میکند. SAR بالا نشان می دهد که امكان انباشته شدن سدیم در خاک وجود دارد. این می تواند با شکستن انبوهه های رس ، ساختار خاک را خراب کند و باعث اشباع شدگی و رشد کم گیاهان شود.


جدول 1- مقاومت گیاهان به سدیم

مقاومت     نسبت جذب سدیم آب آبیاری گیاهان زراعی
بسیار حساس 2-8 آووکادو، مرکبات، میوه های خزانگر و ميوه های مغزدار
حساس     8-18  لوبیا
مقاوم متوسط  18-46 شبدر، جو دوسر ، علف هاى چمني بلند، برنج
مقاوم    46-102 جو، چغندر، يونجه ، گوجه فرنگی، گندم

 

کلرید


یون کلرید می تواند از طریق ریشه های گیاه جذب و در برگ ها انباشته شود. تجمع بیش از حد ممکن است باعث سوختن لبه ها یا حاشیه های برگ ، برنزه شدن و زرد شدن زودرس برگ شود. به طور کلی، بیشتر درختان میوه حساس به کلرید هستند، در حالی که بیشتر گیاهان سبزى ، علوفه ای و ليفی کمتر حساس هستند. جدول 2 نشان دهنده مقاومت برخی از گیاهان به آسیب های کلرید توسط جذب ریشه ای است.


گیاهان زراعی و حتی ارقام و پایه های پيوندى، از نظر مقاومت به كلرید و سدیم بسیار متفاوتند. اگر آب آبياري شوري کل نزديک به غلظت بحرانی داشته باشد، غلظت کلريد و سديم آن را آزمايش کنيد.


تجزیه و تحلیل شیمیایی خاک یا برگ ها می تواند برای تایید سمیت کلرید احتمالی استفاده شود. برگ های درختان میوه معمولا هنگامی دچار سمیت می شوند که برگ های خشک حاوی بیش از 0.2 درصد سدیم یا 0.5 درصد کلرید هستند.

 

شوری آب و آبیاری گیاهان-بخش یکم
یک گلخانه ارزان قیمت را در یک روز بسازید


ما این گلخانه 3.6 متر در 6.0 متری را با استفاده از میلگرد، طناب، تكه های لوله و شلنگ آبیاری ساخته ایم. این گلخانه طوفان های بزرگ و انواع آب و هوای بد را گذرانده است. شما می توانید تمام منابع را در یک ابزار فروشی محلی دریافت کنید. اگر از راهنمایی هایی که اینجا ارائه می دهیم پیروی کنید، می توانید گلخانه خود را در یک روز ایجاد کنید. چهارچوبه های پلاستیکی PVC را فراموش کنید. اینها گسسته و خراب می شوند، شاید حتی به آنسوی محله پرواز کنند!
 

لوازم چهارچوب گلخانه

لوازم    تعداد
میلگرد 12 (6 متری) 6 شاخه
لوله پی وی سی 4/3 اینچ (درون زمین) 2 شاخه
شلنگ آبیاری پلی اتیلن  2 سانتیمتر کلفتی 3 متر
طناب پلی اتیلن  2 سانتیمتر کلفتی 3 متر


اندازه گیری و نصب گلخانه - لطفا قبل از کار کردن مطالعه کنید.


1. لوله های پی وی سی برای درون زمین را درست کنید: لوله پی وی سی که در زمین قرار میگیرند را برش دهید. 12 تکه 30 سانتیمتری درست کنید. اگر بتوانید از کسی بخواهید که آنها را برای شما ببرد، بهتر است!

2. منطقه زیر کشت را اندازه گیری و علامت گذاری کنید: جایی از زمین را که لوله پی وی سی 30 سانتیمتری وارد می شود، با ميخ چوبي یا ميله اندازه گیری و علامت گذاری کنید. شما به 6 قطعه لوله PVC در هر طرف گلخانه نیاز دارید. زمین را با یک ميخ چوبي موقت علامت گذاری کنید. 420 سانتیمتر را تا طرف دیگر گلخانه اندازه گیری کنید و جایی از زمین را که سر دیگر لوله پی وی سی وارد می شود نشانه گذاری کنید. این نشان دهنده یکی از سمتهای گلخانه شما است. 6 متر در هر طرف گلخانه را تا سمت روبروی آن اندازه گیری کنید و موقتا هر دو سمت را علامت بزنید. حالا شما نقاط مستطیل را دارید. هر گوشه از گلخانه شما باید یک زاویه 90 درجه درست کند. برای بررسی، نقاط موقت خود را با طناب به هم وصل کنید. شما بعدا این طناب را برای بستن گلخانه به کار می برید، بنابراین آن را نبرید. از گونيای نجاری (پوشه پرونده یا یک تکه کاشی) استفاده کنید تا مطمئن شوید که گوشه های درونی در واقع زاویه 90 درجه ایجاد می کنند.

3. لوله های پی وی سی درون زمینی را کار بگذارید: هنگامی که شما نقاط گوشه را با ميخ چوبي های موقت نشانه گذاری کردید، لوله های درونی را با فواصل 120 سانتیمتر با یک چكش چوبي یا سنگ به درون زمین بكوبيد، همچنانكه در شکل زیر نشان داده شده است. خطوط طناب را به عنوان راهنمای خود استفاده کنید.

4. میلگردها را با لوله های آبیاری پوشش دهید: 6 تکه 5 متری از لوله آبیاری ببرید. هر میلگرد را در هر تکه از لوله آبیاری وارد کنید.

5. حلقه های میلگرد را کار بگذارید: میلگرد را روی زمین در نزدیکی هر جفت لوله پی وی سی روبروی هم قرار دهید. فردی که این میلگرد را بر میدارد (با دستهای دستکش دار) باید پرتوان باشد. یا از دو نفر استفاده کنید. میلگرد را با دقت بر دارید و یک سر آن را درون یک لوله PVC در زمین بگذارید. میلگرد را ناجنبا کنید و آنرا به آرامی با استفاده از دست های دستکش دار به طرف دیگر ببرید و همزمان به آرامی آن را به شکل منحنی شکل دهید، سپس سر دیگر را به درون لوله پی وی سی وارد کنید. گلخانه شما تقریبا به پایان رسیده است!

6. پشت بند طنابی را کار بگذارید: گلخانه شما باید از بالا سفت نگه داشته شود تا در طول بادهای سخت پایدار باقی بماند. یک ميخ چوبي بزرگ ثابت و قوی را با 180 سانتیمتر فاصله از هر انتهای گلخانه قرار دهید. طناب را به ميخ چوبي در یک سر گلخانه ببندید و آن را به هر حلقه میلگرد گره بزنید تا زمانی که به سر دیگر گلخانه برسید. با زدن یک گره، پشت بند را سفت کنید.


پلاستیک
من پلاستیکهای 6 میلی لیتر و 4 میلی لیتر کلفتی را از فروشگاه ابزار خریده و امتحان کرده ام و هر دوی آنها به خوبی کار می کنند. پلاستیک 4 میلی لیتری باندازه پلاستیک کلفت تر خوب کشیده میشد. من در مورد پلاستیکهای گرانقیمت فکر کردم، اما برای اکنون، رول های بزرگ پلاستیک که با گیره های بزرگ به هم وصل میشوند خوب هستند.

در جلوی گلخانه هیچ دربی وجود ندارد، بنابراین شما به چوب نیاز ندارید. در عوض، من پلاستیک را تا یک نقطه بر روی زمین گسترش می دهم، شبیه بسته بندی آب نبات، و ته آنها را برای تهویه بلند می کنم. من از انتهایی وارد می شوم که حداقل مقدار باد مستقیم را دریافت می کند. من لبه های پلاستیک را با لوله های سنگین ، پست های توری فلزی و سنگ پایین نگه می دارم - هر چه که در اطراف باشد، و به اندازه کافی سنگین باشد تا پلاستیک را پایین نگه دارد. در فرانسه، لبه های پلاستیکی در یک خندق دفن می شوند (همانطور که در کتاب الیوت کلمن آمده است). کیسه شن نیز به کار می آید.

درسهای یاد گرفته شده

در آب و هوای طوفانی، پلاستیک گلخانه موج وار به سمت بالا و پایین حركت می کند. برای جلوگیری از کشیده شدن پلاستیکها در هنگام بادهای سخت، من در فصل بعد، طناب را با الگوی ضربدرى بر روی گلخانه نصب خواهم کرد. این کار اضافی کوچک احتمالا از شل شدن گاه و بي گاه بعضی از لبه های پلاستیکی جلوگیری می کند.
خوب است که مهر و موم هوابندی شده محکم با پلاستیکی نداشته باشید. جریان بیشتر هوا در امسال منجر به گیاهان سالم تر شده است.
طرفی از گلخانه که بیشترین باد را دارد بیشترین توجه را نیاز دارد. هنگامی که یک طرف شل شود، پلاستیک تغيير جهت میدهد و از زیر حتی سنگهای سنگین لول می خورد.
از طرف های بادی وارد گلخانه نشوید. برای ورود از آرامترین طرف استفاده کنید.

با اجرای یک برنامه تعمیر و نگهداری ساده و دقیق برای سیستم های آبیاری قطره ای به موارد زیر خواهد رسید:
• حداکثر نگه داشتن عملکرد سیستم
• افزایش عمر کاری مفید سیستم.

برای عملکرد مطلوب، سیستم های آبیاری قطره ای نیاز به تعمیر و نگهداری همیشگی دارند. با اینکه نوآوری های اخیر در طراحی قطره چکان باعث شده است که خطوط لوله قطره ای مقاوم در برابر گرفتگی به راحتی در دسترس باشند، ماهیت منابع آب کشاورزی، شیوه های تزریق مواد مغذی، محدودیت های طبیعی تجهیزات پالایش و محیط کشت باعث میشوند تعمیر و نگهداری اولویت داشته باشد.


به غیر از تنظیم و تعمیر تجهیزات، اکثر فعالیت های نگهداری سیستم عبارتند از:
استفاده از مواد شیمیایی، شستشوی سیستم و کنترل آفات.

 

 

نگهداری پیشگیرانه و اصلاحی
تعمیر و نگهداری شامل دو دسته است:
تعمیر و نگهداری پیشگیرانه، به منظور جلوگیری از گرفتگی قطره چکان ها، که می تواند به سه دسته تقسیم شود:
• شستشوی سیستم
• تزریق شیمیایی
• برنامه ریزی آبیاری

نگهداری اصلاحی، عمدتا شامل حذف مانعهایی که از پیش در قطره چکان ها وجود دارند و یکی یا چند تا از شیوه های زیر با توجه به ماهیت گرفتگی می شود:
• شستشوی سیستم
• تشکیل سازواره هاى زنده - با پراکسید هیدروژن برطرف می شود.
• رسوب گذاری مواد معدنی - با اسید (یا ترکیبی از اسید و پراکسید هیدروژن) برطرف می شود.
• تشکیل آلی و رسوب گذاری مواد معدنی - با ترکیبی از اسید و پراکسید هیدروژن برطرف می شود.

 

زمانبندی تعمیر و نگهداری

هنگام اجرای یک سیستم جدید برای اولین بار
• خطوط لوله، خط اصلی، لوله های فرعی و لوله های توزیع را بشویید.
• خطوط قطره چکان را بشویید.
• دبی واقعی و فشار عملی را برای هر بار آبیاری بررسی کنید (زمانی که سیستم حداقل برای نیم ساعت فعال است).
• داده های جمع آوری شده را با داده های عرضه شده توسط سیستم (برنامه ریزی شده) مقایسه کنید. تفاوت نباید بیشتر از 5%± باشد.
• داده های تازه به دست آمده را ثبت کنید و آن را به عنوان معیار برای مرجع آینده نگه دارید.
• اگر دبی و یا فشار عملی در هر نقطه از سیستم بیش از 5% با داده های عرضه شده در سیستم متفاوت باشد، از نصب کننده بخواهید خطاهای سیستم را بررسی کند.

یک بار در هفته
• جریان واقعی جریان و فشار عملی را برای هر بار آبیاری تحت شرایط عملیاتی منظم (یعنی زمانی که سیستم برای حداقل نیم ساعت فعال و تثبیت شده است) بررسی کنید.
• داده های جمع آوری شده را با داده های معیار مقایسه کنید.
• بررسی کنید که آب به ته تمام خطوط قطره چکان می رسد یا نه.
• تفاوت فشار در فیلترها را بررسی کنید.
یک سیستم پالایش به خوبی طراحی شده باید از 0.2 تا 0.3 بار (زمانی که سیستم پالایش تمیز است) فشار از دست بدهد.
اگر تغییر فشار بیش از 0.8 بار (1.6 PSI) باشد، عیب در فیلتر ها و کنترل کننده آنها را بررسی کنید.

یک بار در ماه
• دبی و فشار پمپ را در محل خروجی آن بررسی کنید.
• خطوط قطره ای را بشویید (بسته به نوع و کیفیت آب، تعداد آبشویی کمتر یا بیشتر ممکن است مورد نیاز باشد.)
• اگر سیستم پالایش خودکار باشد، آبشویی فیلتر ها را شروع کنید و بررسی کنید که تمام اجزا به صورت برنامه ریزی شده کار میکنند.
• اگر شیر های تنظیم فشار وجود داشته باشند، فشار در محل خروجی هر یک از آنها را بررسی کنید و این ارقام را با داده های معیار مقایسه کنید.

یک بار در فصل رشد
در برخی موارد، کارهای زیر باید دو بار یا سه بار در فصل رشد، بسته به نوع و کیفیت آب مورد استفاده انجام شوند.
• تمام شیر های سیستم را بررسی کنید.
• میزان آلودگی در سیستم را بررسی کنید (کربنات، جلبک و رسوب نمک).
• وقوع گرفتگی قطره چکانها را بررسی کنید.
• خطوط لوله اصلی، لوله های فرعی و لوله های توزیع را بشویید.
• در صورت لزوم، پراکسید هیدروژن و یا اسید را در صورت نیاز تزریق کنید.

در پایان فصل رشد
• برای نگهداری و شستشوی خط اصلی، خطوط فرعی، لوله های توزیع و خطوط قطره چکان، مواد شیمیایی را تزریق کنید.
• خطوط قطره چکان را بشویید.
• سیستم را برای دوره غیر فعال بین فصل های رشد آماده کنید.
• عملیات زمستان گذرانی سیستم را در مناطقی که دمای آن ممکن است کمتر از 0 درجه سانتیگراد باشد انجام دهید.

 


 گرد آوری و ذخیره گرمای خورشیدی ارزان برای گلخانه
با یک رادیاتور قدیمی، یک ظرف آب 220 لیتری و چند شلنگ و اتصالات، یک گرد آور انرژی خورشیدی برای گرم کردن گلخانه بسازید.

رادیاتور 220 لیتر آب را حرارت می دهد و از آنجا که حرارت ذخیره شده به آرامی بیرون می رود، دمای گلخانه را در طی شب های سرد حفظ می کند.

رادیاتور را برنگ سیاه رنگپاشی کنید و آنرا با یک جعبه چوبی که با یک ورق از پلکسی گلاس (پلاستیك شیشه مانند)  پوشیده شده است بسته بندی کنید. این دستگاه مانند یک افسون کار می کند: به هیچ پمپی نیاز نیست، چون آب گرم ببالا جریان می یابد و در نتیجه یک جریان ایجاد می کند که آب سرد پایین رادیاتور را می مکد. طی 15 دقیقه دمای آب از 16 به 32 درجه سلسیوس میرسد!


 

این راه حل ساده، قابل اعتماد و ارزان است. بدیهی است که در شرایط ابری کار نخواهد کرد. یخبندان های سخت نیز ممکن است به دستگاه صدمه بزنند، بنابراین یک سیم پیچ مسی (متصل به رادیاتور) را به عنوان مبدل حرارتی در یک ظرف قرار دهید و داخل سیم پیچ و رادیاتور را با محلول آب و ضد یخ پر کنید.



از آنجا که بشکه ایزوله نیست، ظرفیت ذخیره سازی حرارت محدود می شود. ایزوله کردن آن به طرز چشمگیری باعث افزایش ظرفیت ذخیره سازی حرارت می شود، اما بدینگونه، بشکه به عنوان رادیاتور در شب کار نمی کند. یک راه حل میتواند نصب یک پمپ باشد که بتواند آب گرم را زیر خاک گلخانه (از درون یک شلنگ) گردش دهد تا گیاهان را گرم نگه دارد. این شامل یک سیستم با پانل های خورشیدی برای برق، یک باتری برای ذخیره برق، برد کنترل و چند چیز دیگر است. این کار انجام پذير است، اما پیچیده تر است.


   تعمیر و تمیز کردن سیستم های آبیاری قطره ای در پایان فصل

سیستم های آبیاری قطره ای بخشی ضروری از هر گونه امکانات گلخانه ای مدرن هستند. ساده ترین سیستم آبیاری قطره ای شامل تنظيم كننده فشار، فیلتر، لوله و نازل می باشد. این سیستم یک توزیع کنترل شده و یکنواخت آب و مواد مغذی بین گیاهان در راستاى خط آبیاری را فراهم می کند. با این حال، نازل ها مستعد بند آمدن ناشی از رسوبات کربنات کلسیم، جلبک ها یا باکتری ها هستند، بنابراین خطوط آبیاری نیاز به تعمیر و نگهداری برای خدمات بهتر و طولانی دارند.

فیلتر سیستم قطره ای هر روز باید بررسی شود و در صورت لزوم پاک شود. فیلترهای دیسکی و توری در بازار موجود هستند. اولویت باید به فیلترهای دیسکی داده شود، زیرا آنها در برابر بند آمدن مقاوم تر هستند و از طریق شستشو به راحتی تمیز می شوند. نشت خطوط لوله را نیز بررسی کنید.


pH بالاتر از 6.0 و EC بالا می تواند منجر به رسوب نمک های کلسیم و منیزیم شود که موجب بند آمدن نازل ها خواهد شد. حتی زمانی که اقدامات احتیاطی انجام می شود، رسوبات ممکن است تا پایان فصل ایجاد شوند. نازل های نیمه بند آمده ممکن است هنوز محلول تغذیه ای را انتقال دهند، اما آنها مواد مغذی را به طور نابرابر در میان گیاهان پخش می کنند. بنابراين، خطوط آبرسانی بايد در پايان هر فصل با اسيد شسته شوند تا رسوبات حذف شوند.

اسید نیتریک کارآمدترین حلال است اگرچه می توان از اسید سولفوریک و فسفریک نیز استفاده کرد. شستشوی خطوط لوله برای یک ساعت با محلول با 4.5 pH معمولا به اندازه کافی مؤثر است. با این حال، اگر یک رسوب سخت ایجاد شده باشد، می توانید برای یک شب محلول را در لوله نگه دارید و سپس خطوط لوله را با آب بشویید. به جای آن که در پایان فصل بطور طاقت فرسا رسوبات را از بین ببرید، از طریق اقدامات پیشگیرانه از ایجاد رسوب پیشگیری کنید.

حذف رسوبات معدنی نسبتا آسانتر از لجن آلی تشکیل شده توسط باکتری ها و جلبک ها است. اقدام پیشگیرانه می تواند تزریق کلر یا عوامل کنترل باکتری تجاری باشد. از 2 پی پی ام (قسمت در میلیون) کلر روزانه برای آبشور كردن در پایان دوره آبیاری و 30 پی پی ام در صورتی که لجن مشکل ساز شده باشد استفاده کنید.

اگر بسیاری از جلبکها و باکتری ها در خط لوله از پیش رشد کرده باشند، پس از آن که لجن ها شروع به کنده شدن می کنند و همراه جريان آب می روند، نازل ها ممکن است بدتر بند آیند. بنابراین بسیار مهم است که پیش از آبیاری دوباره، خطوط لوله را به طور گسترده بشویید. شیر های اتوماتیک که چندین لیتر محلول را در پایان هر دوره آبیاری روان میکنند گران نیستند و می توانند در ته هر خط لوله نصب شوند. این شستشو باعث می شود تا در ته خطوط لوله قطره ای از تشکیل ذرات یا لجن جلوگیری شود. برای از بین بردن تمام ریزجانوران در سیستم آبیاری خود، در پایان دوره رشد، اسید سولفوریک pH 5 را با یک افشانك و 50 پی پی ام کلر را با یک افشانك دیگر در ته لوله تزریق کنید، برای یک شب محلول را در لوله نگه دارید و صبح روز بعد آن را آبشویی کنید.
احتیاط: هنگام کار با اسیدها اطمینان حاصل کنید که از دستکش و لباس مناسب استفاده میکنید. همیشه آب را به اسید اضافه کنید، نه برعکس.

تعمیر و تمیز کردن سیستم های آبیاری قطره ای در پایان فصل

نرم افزار محاسبه هزینه آبیاری
نرم افزار محاسبه و طراحی آبیاری