از آنجایی که ذخایر آب شیرین در سراسر جهان در حال محدود شدن بوده و بسیاری از آب های آبیاری و در خصوص آب چاه های مناطق خشک و نیمه خشک دستخوش فرایند شوری گردیده اند و بسیاری از مشکلات اساسی در امر کشاورزی به ویژه در مناطق خشک ایران وجود منابع آب با کیفیت نامناسب می باشد آب های شور موجب محدودیت برای توسعه کشاورزی و استفاده پایدار از منابع آب و خاک است لذا بهره برداری از منابع آب شور مدیریت ویژه ای را می طلبد تا ضمن دستیابی به تولید بهینه به کشاورزی پایدار دست یافته به منظور بررسی تاثیر مصرف آب های شور بر خاک و گیاه یک سری مطالعات با استفاده از تیمارهای مختلف مدیریتی بر روی درختان پسته رقم فندقی در کشت و صنعت و کرمان وابسته به مجتمع اقتصادی کمیته امداد امام خمینی واقع در بخش مرکزی شهرستان کرمان به اجرا درآمد در اولین مطالعات با توجه به منابع مختلف آب با شوری های متفاوت و امکان اختلاط آب و تهیه کیفیت های مختلف آب آبیاری وجود داشت و ۶ تیم مدیریت مصرف آب های شور در مقاطع مختلف سال با استفاده از ۶ کیفیت آب آبیاری در را در قالب طرح آبیاری با بلوکهای کامل تصادفی به اجرا در آمد.


تولید محصولات زراعی و باغی در مناطق خشک و نیمه خشک جهان مانند منطقه خاورمیانه به خصوص کشور عزیزمان ایران به تامین آب کافی و با کیفیت مناسب بستگی دارد در کشاورزی تامین آب را زمان کافی می‌دانند که در طول فصل رشد و علی‌الخصوص در ماه های گرم سال مقادیر کافی آب برای آبیاری به منظور رفع نیازهای آبی گیاه به آسانی در دسترس گیاه قرار گیرد این مسئله نه تنها به مقدار آب موجود بستگی دارد بلکه بود به واسطه کشاورزی آبی اجرا شده در منطقه نیز وابسته است در مناطقی مانند جنوب شرق کشور که کشاورزی فاریاب دائماً با کمبود آب آبیاری مواجه می شود عمدتاً و پرورش و روشهای افزایش کمیت آب به طور مثال استفاده از آبهای زیرزمینی تاکید می شود.


در نتیجه با افزایش برداشت آب از سفره های زیرزمینی و نهایتا گفته منابع آب این مناطق باعث می گردد برای جبران کمبود آب سفره زیرزمینی آب از مناطق همجوار به سمت منطقه ای که با بیلان منفی آب مواجه شده حرکت کنند و در مسیر با عبور از روی لایه های نمکی و آیین‌های مختلف تغییر کیفیت داده و این امر باعث شور شدن آب آن مناطق شده است کیفیت آب زمانی برای تولید محصولات کشاورزی مناسب محسوب شود که بتوانند به تنهایی یا در ترکیب با دیگر منابع آب به کار می رود و در بلند مدت عملکرد های اقتصادی مناسب تولید باید در طی چند سال اخیر به دلیل وقوع تغییرات اقلیمی امکان تجدید آب این منبع حیاتی در بعضی از نقاط دنیا به ویژه در منطقه خاورمیانه از بین رفته است لذا برای تولید محصولات کشاورزی مناسب است که این مناطق به توانند از آب باکیفیت پایین تر استفاده کنند کیفیت واقعی آبی برای آبیاری مناسب باشد بستگی به تحمل محصول به شوری شرایط مکانی روشهای مدیریتی دارد مشکلات شوری و اثرات آن بر کشاورزی در اراضی خشک سالهاست مورد شناسایی قرار گرفته است اما تنها در ۵۰ سال اخیر کارشناسان و متخصصان مربوطه وقت خود را صرف مطالعه شوری در رابطه با عوامل فیزیکی شیمیایی و زیستی و یا مدیریتی که بر خاک ها آب و گیاهان تاثیر می‌گذارد کرده اند شوری آب و اسیدیته آنها جزو عوامل ایجاد تنش در گیاه می باشند اما با این وجود پیش‌بینی عملکرد یک محصول با فرض داشتن اطلاعات درباره کیفیت آب خاک اقلیم همچنان دشوار است زیرا عوامل گیاهی خاکی و جوی در گذر زمان تغییر کرده و تحمل محصول به شوری می‌توانند بسته بستن محصول شرایط دما و رطوبت متفاوت باشد.


مطالعاتی که در بسیاری از مناطق خشک جهان انجام شده بیانگر آن است آبی که عموما آن را برای استفاده در کشاورزی بسیار شور طبقه‌بندی می‌کنند با موفقیت برای آبیاری بسیاری از محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته است گرچه ممکن است عملکرد محصولات در حالات بهینه قرار نگرفته باشد و برای کشاورزی سود اقتصادی مناسبی را داشته است.


باید متذکر شد به منظور ادامه عملیات نامحدود آبیاری با آب شور حفظ تعادل شوری مطلوب در سطح مزرعه یا باغ حائز اهمیت می باشد برای رسیدن به یک تعادل مناسب به زهکشی و دفع کافی از آب ها نیاز است راهکارهای مدیریتی آبیاری با آب شور که توسط کشاورزان و متخصصان در منطقه جنوب شرقی کشور به ویژه در استان کرمان و عمدتاً بر روی باغات پسته انجام شده باعث گردیده است شوری در منطقه توسعه ریشه در محدوده قابل‌قبولی نگه داشته شده و خاک ها از زهکشی مناسب و کافی برخوردار شوند.

چینی‌ها با آب شور برنج کشت می‌کنند

محققان چینی به روشی دست پیدا کرده‌اند که در آب شور می‌توان با سه برابر ظرفیت بیش از آب شیرین، برنج کشت کرد.به گزارش خبرنگار مهر به نقل از راشاتودی، دانشمندان چینی اعلام کردند به روش پیشرفته‌ای در حوزه کشاورزی برای کشت برنج با قابلیت برداشت بالا در آب شور دست پیدا کرده‌اند.در همین حال محققان «مرکز تحقیق و توسعه برنج کوینجادو» چین اعلام کردند به وسیله این روش می‌توان بازدهی برداشت برنج را در هر هکتار در مقایسه با روش‌های مشابه تقریبا 3 برابر افزایش داده و به 4.5 تن رساند. نکته قابل توجه این است که محققان چینی می گویند این روش آماده تجاری‌سازی است.به گفته یکی از مقامات چینی، کاشت برنج با استفاده از آب شور می‌تواند ظرفیت تولید برنج این کشور را در حدود 20 درصد افزایش و نیاز 200 میلیون نفر را تامین کند.در حال حاضر نوع جدیدی از برنج هیبریدی در 200 مزارع استان ساحلی «کوینجادو» چین پروش داده می شود و روش آبیاری آن به این گونه است که نمک آب «دریای زرد» چین را رقیق و پس از آن، در کانال هایی برای آبیاری شالیزارها هدایت می‌کنند.بر همین اساس روش جدید چینی‌ها، پرورش برنج در آب کاملا شور را امکان پذیر می کند.

به طور کلی آب آبیاری بدون املاح نیست و هیچ گیاهی بدون جذب املاح قادر به رشد و نمو نیست هر گیاهی بسته به میزان تحمل آن نسبت به کل املاح موجود در آب آبیاری یا خاک واکنش متفاوتی نشان می‌دهد شناسایی واکنش گیاهان نسبت به شوری های ایجاد شده در خاک کمک شایانی در مدیریت پایدار استفاده از آب شور در کشاورزی است.

اکنون تجارب زیادی در استفاده موفقیت آمیز از آبهای شور در کشاورزی وجود دارد مصرف آب های شور است و چه از نظر معیارهای کیفی آبهای غیر قابل مصرف در کشاورزی محسوب می‌شوند تاثیر مثبت و تعیین کننده ای در افزایش تولید گندم دارد بنابراین با کاربرد این نوع آب ها خصوصاً در مناطق مشابه استان گلستان که باران تامین بخشی از چندم عامل تعدیل اثرات زیان بار شوری آب آبیاری می باشد در نتیجه با صرفه جویی در مصرف آب شیرین از فشار بر منابع آب شیرین کاسته شده و با کاربرد آب صرفه جویی شده در اراضی جدید و افزایش سطح زیر کشت امکان افزایش تولید گل گندم به وجود خواهد آمد.

بر اساس نتایج به دست آمده شوری آب آبیاری یک مشکل لاینحل نیست به طور طبیعی شوری آب عمدتاً محصولات تابستانی را تحت تاثیر قرار می دهد در حالی که گیاهان زمستانی بسته به میزان بارندگی و سطح شوری اولیه خاک در فصل پاییز واکنش است مناسب ترین نسبت به شوری آب آبیاری دارند شرایط فوق در بسیاری از مناطق ایران حاکم است.

مراحل اولیه رشد حساس به شوری گیاهانی نظیر گندم جو و کلزا عموماً مطابق با ریزش های جوی بوده و نیاز آبی با باران مرتفع می شود آبیاری تکمیلی در مراحلی از رشد صورت می‌گیرد که گیاهان فوق به شوری مقاوم تر می شود در نتیجه این امکان وجود خواهد داشت که از مرحله ی خوشه دهی به بعد مقاوم به شوری از آبهای با شوری بالاتر از آستانه های مورد پذیرش گیاهان فوق استفاده مفید برده ضمن اینکه معیارهای کیفی موجود برای آبیاری گندم در شرایط اقلیمی کشور غیر کاربردی و مورد تردید است.

کشاورزی و آبیاری با آب شور دریا در مناطق کویری
آیا میتوان با آب شور دریا کشاورزی و آبیاری کرد؟ کشاورزی با آب دریا شدنیست؟ آبیاری با آب شور دری آب شور دریا به دیواره های متخلخل (سوراخدار یا شیاردار) گلخانه پمپاژ میشود. ظاهرا چیزی شبیه به پمپاژ آب روی پوشال های دیواره کولر آبی های خودمان. این کار آب دریا را شیرین نمیکند اما محیط گلخانه را خنک میکند. البته نیاز به وزش باد هست. اگر باد کافی ن