موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش سوم

...طبق تعاريف SCS در صورتي كه يكنواختي خروج آب از قطره چكان ها در كل سيستم از 70 درصد كمتر باشد عملكرد سيستم آبياري ضعيف توصيف مي گردد . در سيستم هاي EG1 ، EG2 ، SG2 پارامتر فوق كمتر از 70% و سيستمها داراي عملكرد ضعيف ، در سيستم هاي AG1 ، AG2 برابر 70% و سيستمها داراي عملكرد متوسط و در سيستم SG1 بيشتر از 70% و سيستم داراي عملكرد خوبي بود .

يكي از دلايل پائين بودن يكنواختي توزيع در سيستم هاي مورد مطالعه پراكندگي دبي قطره چكان ها نسبت به متوسط دبي آنها مي باشد . به طور مثال در سيستم EG1 ، متوسط دبي قطره چكان ها 6 ليتر در ساعت و دامنه تغييرات آن از 73/3 تا 89/7 ليتر در ساعت ، در سيستم EG2 ، متوسط دبي قطره چكان ها 99/3 ليتر در ساعت و دامنه تغييرات آن از 74/1 تا 1/8 ليتر در ساعت ، در سيستم SG2 متوسط دبي قطره چكان ها 89/4 ليتر در ساعت و دامنه تغييرات آن از 35/2 تا 7/6 ليتر در ساعت بوده است و اين دامنه زياد تغييرات باعث كاهش يكنواختي توزيع در سيستم ها گرديده است . در شكلهاي (1) ، (2) ، (3) تغييرات دبي قطره چكانها در طول لوله هاي جانبي مانيفلد مورد آزمايش سيستم هاي  EG1 ، EG2 ، SG2  نشان داده شده است .

نمودار تغییرات دبی قطره چکان

   شكل (2)- تغييرات دبي قطره‌چكان هاي واقع برلوله هاي جانبي مانيفلد آزمايشي EG2   شكل (1)- تغييرات دبي قطره‌چكان هاي واقع برلوله هاي جانبي مانيفلد آزمايشيEG1

 

تغییرات دبی قطره چکان

شكل (3)- تغييرات دبي قطره‌چكان هاي واقع برلوله هاي جانبي مانيفلد بلوك آزمايشSG2

به طور متوسط يكنواختي انتشار آب و راندمان پتانسيل كاربرد در ربع پائين در سيستم هاي آبياري قطره‌اي 63 و 57 درصد و راندمان واقعي كاربرد 59 درصد تعيين گرديد . حداقل مقادير فوق مربوط به سيستم EG2 بوده و دليل آن توزيع غيريكنواخت آب در سيستم به دليل تغييرات فاحش فشار مي باشد ، همچنين در اين سيستم مديريت خوبي اعمال نمي شود . در اين سيستم براي افزايش راندمان علاوه بر كاهش دور آبياري ، تنظيم فشار در لوله ها و كنترل تغيير فشار توصيه مي گردد.

حداكثر مقادير فوق مربوط به سيستم SG1 مي باشد كه در اين سيستم با توجه به اينكه ميانگين آبدهي قطره چكان ها به دليل فشار كم پائين است ولي توزيع يكنواخت فشار و عدم گرفتگي قطره چكان ها باعث شده است كه سيستم از راندمان خوبي برخوردار باشد .

پيشنهادات

- مناطق مساعد جهت آبياري تحت فشار تعيين و با توجه به منابع آب ، خاك و توپوگرافي ، اولويت بندي گردند .

- انتخاب بلوك هاي آبياري به نحوي صورت گيرد كه دبي و فشار متوسط در هر بلوك آبياري حتي الامكان برابر و در حد مناسبي باشد .

- نقشه جزئيات اتصالات ، مركز كنترل و سيستم تصفيه و توصيه هاي لازم جهت بهره برداري سيستم توسط طراح ارائه گردد .

- فشار در ابتداي مانيفلد با شير فلكه هاي دستي به طور دقيق قابل كنترل نيست . بنابراين يا بايستي نوع كنترل فشار در سيستم را تغيير داد و از شيرهاي فشارشكن يا شير اتوماتيك استفاده نمود كه به طور مسلم هزينه سيستم را بالا مي برد و يا كاهش راندمان را پذيرفت و استفاده بهينه از شيرهاي دستي جهت تنظيم فشار را به بهره بردار سيستم آموخت . البته كنترل بهينه فشار توسط اين شيرها به تجربه زيادي نياز دارد .

- ايجاد يك سيستم پايش ساده شامل تهيه چند فشار سنج مجهز به رابط مناسب ، حداقل يكتنظيم كننده فشار ، يك ظرف مدرج با حجم مناسب و يك عدد كرنومتر . با اين سيستم ساده بررسي و كنترل تغييرات فشار در سيستم و تغييرات آبدهي قطره چكان ها و بررسي احتمال گرفتگي كلي و جزئي توسط خود زارع ميسر مي‌شود . با چنين روشي و با توجه به آشنايي با حجم مورد نياز گياه و ظرفيت نگهداري رطوبت خاك امكان اعمال مديريت فعال و آگاهانه در آبياري فراهم مي‌گردد .

- قراردادن دو فشار سنج در ابتدا و انتهاي مركز كنترل ( فيلترها ) ضروري است تا ميزان افت آنها مشخص گردد و با افزايش افت فشار بهره بردار سيستم متوجه گرفتگي فيلترها شود و اقدام به تعويض نمودن آنها نمايد .

- آبياري قطره‌اي بايستي هر روز و در صورت كم آبي با حداقل فاصله آبياري انجام شود . حتي الامكان سعي شود زمان آبياري از هنگام عصر كه هوا روبه خنكي مي رود ، باشد .

- جهت انتخاب سيستم تصفيه انجام آزمايشات كيفي و كمي آب جهت تعيين ميزان مواد معلق ، جلبك ها و باكتري ها و خصوصيات شيميايي آب ضروري است .

- وجود استخر در صورت كم آبي جهت ذخيره آب ضروري است ، اما باعث رشد جلبك  مي‌شود و ورود جلبك به سيستم منجر به گرفتگي قطره چكان ها خواهد شد . در صورتي كه از استخر جهت      ته نشيني ذرات معلق استفاده شود ، طول حوضچه بايستي به اندازه كافي بزرگ شود و ورودي و خروجي استخر در دو طرف آن قرار گيرد تا ذرات معلق فرصت ته نشيني داشته باشند و حتي الامكان جريان در استخر پويا بوده و فرصت براي رشد جلبك وجود نداشته باشد . در صورت رشد جلبك در استخر با استفاده از تركيبات كلر امكان مبارزه با آن وجود دارد .

- در صورت امكان ، به منظور جلوگيري از رشد جلبك ، استفاده از آب چاه و انتقال آب به سيستم آبياري قطره‌اي به صورت مستقيم انجام پذيرد . 

- از نظر اولويت طرح هاي تحقيقاتي در مورد سيستم هاي آبياري تحت فشار انجام مطالعات گسترده در زمينه تصفيه آب و مبارزه با مشكل گرفتگي قطره چكان ها مهمترين و ضروري ترين تحقيقاتي است كه مي تواند در زمينه آبياري قطره‌اي انجام پذيرد .

منابع مورد استفاده

 (1). اكرام نيا ، ف . 1375 . «ارزيابي انواع قطره چكان ها و ارائه قطره چكان بهينه از لحاظ فني و   اقتصادي ». پايان نامه كارشناسي ارشد ، دانشگاه تهران .

(2). سلامت منش ، غ . 1375 .  \\\\بررسي و ارزيابي عملكرد سيستم هاي آبياري قطره‌اي در سطح استان سمنان \\\\. پايان نامه كارشناسي ارشد ، دانشگاه تهران .

(3). قاسم زاده مجاوري ، ف . 1369 .\\\\ارزيابي سيستم هاي آبياري مزارع . انتشارات آستان قدس رضوي\\\\.

(4). قائمي ، ع . ا . 1378 . \\\\بررسي تأثير الگوهاي مختلف گرفتگي قطره چكان ها بر روي خصوصيات هيدروليكي سيستم آبياري ميكرو \\\\. انجمن هيدروليك ايران ، دومين كنفرانس هيدروليك ايران ، دانشكده مهندسي عمران ، دانشكده علم وصنعت ايران . تهران . 25-27 .

(5) . Keller , J. 1979 . \\\\SCS National engineering handbook \\\\. Section 15 . Chapter 7 .

 (6). Pedrs , C.N.G. and Pereira,L.S.2001 . \\\\A simulation model for design and evaluation  of micro – irrigation systems \\\\. Journal of Irrigation and Drainage . Vol . 50 , PP 323-334.

(7). Wu , I . P. and Gitlin , H . M . 1974 . \\\\Hydraulic and uniformity of drip irrigation \\\\. J . of Irrigation and Drainage Division , ASCE , Vol . 99 , No . IR2 .

 (8). Yildirim , O. and Orta ,A.M. 1995 . \\\\Evaluation of some drip irrigation systems in Antalya region \\\\.Irrigation and Drainage Abstracts .

 

 

 

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم نتايج و بحث در جدول هاي (7) ، (8) ، (9) پارامترهاي ارزيابي محاسبه شده براي سيستمهاي مورد آزمايش آورده شده است .

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول تالیف: سعيد برومند نسب[1] – مجيد بهزاد[2] – اسدالله محسني موحد[3] – فرانك برادران[4] چکیده: در شرايط آب و هوائي ايران مشكل اصلي در راه افزايش توليد محصولات كشاورزي ، محدوديت منابع آب مي باشد . روش هاي آبياري قطره‌اي به لحاظ پتانسيل ايده آل در توزيع آب با راندمان بالا ي

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش سوم
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش سوم برابري راندمان پتانسيل كاربرد و راندمان واقعي كاربرد يكي از شاخص هاي مديريت خوب مي باشد . زيرا با انتخاب زمان و دور آبياري مناسب و آبياري كافي مي‌توان راندمان كاربرد سيستم را در حد پتانسيل آن بالا برد . البته لازم به ذكر است كه كمبود منابع آب باعث كم آبياري شده و حال چه

موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم نتايج و بحث جدول هاي (2) ، (3) ، (4) ، (5) ، (6) و (7) پارامترهاي ارزيابي محاسبه شده براي سيستمهاي مورد آزمايش را نشان مي دهند . راندمان واقعي كاربرد و تفاوت آن با راندمان پتانسيل كاربرد وضعيت مديريت سيستم را نشان مي دهد . ساير پارامترها بيانگر وضعيت طراحي و اجراي سيست

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول تالیف: سعيد برومند نسب[1] – مجيد بهزاد[2] – اسدالله محسني موحد[3] – فرانك برادران[4] چکیده: یكي از بحران هاي جوي و تشديد شونده كه هم اكنون جهان و مخصوصاً كشور ايران با آن روبروست مسئله كمبود آب مي باشد كه در بخش كشاورزي با اجراي طرح هاي آبياري تحت فشار تا حد زيادي مي‌تو