موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش سوم

برابري راندمان پتانسيل كاربرد و راندمان واقعي كاربرد يكي از شاخص هاي مديريت خوب مي باشد . زيرا با انتخاب زمان و دور آبياري مناسب و آبياري كافي مي‌توان راندمان كاربرد سيستم را در حد پتانسيل آن بالا برد . البته لازم به ذكر است كه كمبود منابع آب باعث كم آبياري شده و حال چه اين مسئله هدف مديريت سيستم باشد و چه به ناچار به او تحميل شده باشد در هر دو حال كم آبياري باعث بالا رفتن راندمان پتانسيل مي‌گردد .

 بنابراين تنها اين شاخص ها بيانگر نحوه مديريت آبياري نبوده و بايستي منحني كفايت آبياري نيز رسم گردد .       

  

       شكل (2)-  منحني كفايت آبياري سيستم GK2 با ضريب يكنواختي 85%       شكل (1)- منحني كفايت آبياري سيستم GK1 با ضريب يكنواختي71%   

         شكل(4)- منحني كفايت آبياري سيستم MK2 با ضريب يكنواختي 81%    شكل (3)- منحني كفايت آبياري سيستم MK1 با ضريب يكنواختي 68%

 

 

      شكل (6)- منحني كفايت آبياري سيستم AW1 باضريب يكنواختي6/81%   شكل (5-)- منحني كفايت آبياري سيستم  VKبا ضريب يكنواختي6/87% 

 

 

     شكل (8)- منحني كفايت آبياري سيستم MW1 با ضريب يكنواختي 7/87%    شكل (7)- منحني كفايت آبياري سيستم AW2با ضريب يكنواختي 91%    

 

شكل (9)- منحني كفايت آبياري سيستم MW2 با ضريب يكنواختي 5/82%

  همان طور كه در شكل هاي (1) تا (9) مشاهده مي شود در سيستم هاي GK1 ، GK2 و VK آبياري بيش از نياز انجام گرفته و تقريباً هيچ نقطه اي از زمين كم آبياري نشده و گياه در هيچ نقطه اي تحت تنش قرار نگرفته است . از طرفي تلفات نفوذ عمقي زياد بوده كه با كاهش زمان آبياري مي‌توان آن را كاهش داد و در سيستم هاي AW2 ، MW1  ، MW2 آبياري كمتر از نياز صورت گرفته و در هيچ نقطه اي آبياري بيشتر از نياز انجام نگرفته و تلفات نفوذ عمقي وجود نداشته است . در سيستم هاي MK1 ، MK2 و AW1 نيز آبياري كمتر از نياز وجود داشته كه در سيستم هاي MK2 و AW1 به دليل بالا بودن ضريب يكنواختي و انجام آبياري به موقع ميزان تنش آبي وارده به گياه كم بوده و تلفات نفوذ عمقي نيز به ترتيب 11/10 و 37/24 درصد بوده است . در سيستم MK1 كه كم آبياري صورت گرفته ، با توجه به بافت لوم رسي خاك مزرعه و مقدار آب قابل استفاده بالاي آن قسمتي از اين كمبود از ساير آبياري ها قابل جبران مي باشد و چنانچه منحني كفايت نشان مي دهد تلفات نفوذ عمقي علي رغم كم آبياري در اين سيستم زياد و برابر 69/28 درصد مي باشد كه در اين سيستم با فشار كم ، شعاع پاشش آبپاش ها كم شده و يكنواختي توزيع به هم خورده و با توجه به اختلاف فاحش در كاركرد آبپاش ها ، آب در اطراف يكي از آنها جمع و به صورت تلفات نفوذ عمقي از دسترس گياه خارج مي شود . بنابراين مي بايست فشار كاركرد آبپاش ها را افزايش داد .

پيشنهادات

- كاهش راندمان و يا عدم رضايت بهره برداران سيستم هاي آبياري تحت فشار عمدتاً ناشي از عدم رعايت موارد زير هنگام طراحي و يا اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار مي باشد . لازم است شركت هاي طراح و مجري دقت بيشتري در اين موارد داشته باشند :

1- جهت و سرعت باد غالب در ماه هاي مختلف زراعي به خصوص در ماه حداكثر مصرف ، براي انتخاب فواصل آبپاش ها و جهت لوله هاي جانبي .

2- وضع موجود آبياري منطقه به ويژه از نظر دور و ساعات آبياري .

3- انتخاب طول و قطر لوله هاي جانبي با توجه به افت فشار مجاز ( 15 تا 20 درصد فشار متوسط ) انجام گردد .

4- انتخاب آرايش سيستم به نحوي كه افت فشار در لوله اصلي در بدترين شرايط حداقل باشد .

6- نقشه جزئيات اتصالات ، مركز كنترل و توصيه هاي لازم جهت بهره برداري سيستم توسط طراح ارائه گردد .

- بازديد مرتب از آبپاش ها  و اتصالات و مشاهده نحوه كاركرد آنها ، و در صورت ايراد تعمير و در صورت لزوم تعويض آنها و همچنين شستشوي سيستم و خروج مواد اضافي از لوله هاي جانبي انجام پذيرد .

- در سيستم هاي آبياري باراني آبياري در ساعاتي از شبانه روز كه باد كمتر است انجام پذيرد .

- در سيستم هاي آبياري باراني در شرايط كم آبي با تغيير زمان و دور آبياري به خوبي مي‌توان برنامه كم آبياري را اجرا نمود .
- به دليل مشكلات بهره برداري در انتخاب طول بال هاي آبفشان غلطان دقت لازم به عمل آيد .
- در مناطق با باد متوسط و خاك سنگين به كارگيري سيستم كلاسيك ثابت مناسب تر از سيستم آبفشان غلطان و در مناطق با باد كم و خاك متوسط به كارگيري سيستم آبفشان غلطان مناسب تر از سيستم كلاسيك ثابت است .

- كليه توليد كنندگان لوازم و تجهيزات آبياري تحت فشار موظف به ارائه مشخصات هيدروليكي و فني براي توليداتشان و تأسيس نمايندگي در شهرستان هاي بزرگ گردند .

- طراحي ، اجرا و فروش لوازم اين سيستم ها انحصاراً در اختيار شركت هاي داراي مجور و رتبه آبياري بوده و فعاليت اين شركت ها در تمامي استان هاي كشور تحت كنترل دقيق قرار داشته باشد .

- شركت هاي طراح ، مجري و يا فروشنده لوازم آبياري نسبت به خدماتي كه ارائه مي نمايند ، تضمين كافي و معتبر ارائه نمايند . اين امر موجب مي‌شود كه در صورت بروز هر گونه نقص و اشكال در سيستم ، موارد قابل پيگيري و جبران باشد .

- از نظر اولويت طرح هاي تحقيقاتي در مورد سيستم هاي آبياري تحت فشار ، در مورد آبپاش هايي كه عموماً جهت سيستم هاي آبياري توصيه مي شوند ، طيف وسيعي از فشار در سرعت هاي مختلف باد مورد مطالعه قرار گيرد تا فشار اپتيمم در سرعت هاي مختلف باد براي هر نوع آبپاش مشخص گردد .

منابع مورد استفاده

(1). ابراهيمي ، ح . 1375«بررسي و ارزيابي عملكرد سيستم هاي آبياري باراني در استان خراسان ». پايان نامه كارشناسي ارشد ، دانشكده كشاورزي دانشگاه تهران .

(2). اداره كل توسعه روش هاي آبياري تحت فشار. 1376 . «معيار ها و مباني طراحي روش هاي آبياري تحت فشار ».

(3). اكرم ، ح . 1363 «رابطه ضريب يكنواختي با زاويه پرتاب در آبياري باراني با فشار خيلي كم». مجله علوم كشاورزي ايران ، جلد 15 .

 (4). باغباني ، ح . 1374«بررسي تغييرات ارتفاع آبپاش بر تلفات تبخير و بادبردگي در سيستم آبياري دوار مركزی ». مؤسسات تحقيقات آب و خاك كشور .

 (5). قاسم زاده مجاوري ، ف . 1369 .» ارزيابي سيستم هاي آبياري سيستمها . انتشارات آستان قدس رضوي».

(6). عطایی ، م . 1376 . » ارزیابی طرح های آبیاری تحت فشار اجرا شده در منطقه اصفهان و بررسی امکان اصلاح   آنها » . پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه صنعتی اصفهان .

(7). Frost , K.R.and Schwalon , H.C.1955. » Sprinkler evaporation losses » . Agric . Eng.

36(8), PP 526-528.

(8). Jiusheng Li.1998 . » Modeling crop yield as affected by uniformity of sprinkler irrigation system » . Agric Water Manage . 38 :135-146.

 (9). Kenneth and Solomon , H . 1988 .» Irrigation systems selection » . Center for Irrigation Technology. Irrigation Notes .

(10). Tarjuelo , J. M . , Ortega , J. F . , Montero , J . , Dejuan , J.A.2000 . » Modeling evaporation and drift losses in irrigation with medium size impact sprinklers under semi-arid condition » . Agric . Water . Manage  . 43 PP 263 – 284 .

موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم نتايج و بحث جدول هاي (2) ، (3) ، (4) ، (5) ، (6) و (7) پارامترهاي ارزيابي محاسبه شده براي سيستمهاي مورد آزمايش را نشان مي دهند . راندمان واقعي كاربرد و تفاوت آن با راندمان پتانسيل كاربرد وضعيت مديريت سيستم را نشان مي دهد . ساير پارامترها بيانگر وضعيت طراحي و اجراي سيست

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري باراني اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول تالیف: سعيد برومند نسب[1] – مجيد بهزاد[2] – اسدالله محسني موحد[3] – فرانك برادران[4] چکیده: یكي از بحران هاي جوي و تشديد شونده كه هم اكنون جهان و مخصوصاً كشور ايران با آن روبروست مسئله كمبود آب مي باشد كه در بخش كشاورزي با اجراي طرح هاي آبياري تحت فشار تا حد زيادي مي‌تو

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش سوم
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش سوم ...طبق تعاريف SCS در صورتي كه يكنواختي خروج آب از قطره چكان ها در كل سيستم از 70 درصد كمتر باشد عملكرد سيستم آبياري ضعيف توصيف مي گردد . در سيستم هاي EG1 ، EG2 ، SG2 پارامتر فوق كمتر از 70% و سيستمها داراي عملكرد ضعيف ، در سيستم هاي AG1 ، AG2 برابر 70% و سيستمها داراي ع

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش دوم نتايج و بحث در جدول هاي (7) ، (8) ، (9) پارامترهاي ارزيابي محاسبه شده براي سيستمهاي مورد آزمايش آورده شده است .

ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول
موضوع: ارزيابي فني سيستم هاي آبياري قطره ای اجرا شده در شهرستان اراك - بخش اول تالیف: سعيد برومند نسب[1] – مجيد بهزاد[2] – اسدالله محسني موحد[3] – فرانك برادران[4] چکیده: در شرايط آب و هوائي ايران مشكل اصلي در راه افزايش توليد محصولات كشاورزي ، محدوديت منابع آب مي باشد . روش هاي آبياري قطره‌اي به لحاظ پتانسيل ايده آل در توزيع آب با راندمان بالا ي