2-2-11- نتايج محاسبه و تعيين پارامترهاي طرح

  نتايج محاسبه و تعيين پارامترهاي طرح با توجه به ضوابط و معيارهاي فني به شرح جدول شماره (4) ارائه شده است. نكات قابل توجه در اين جدول به شرح زير است:

·      با توجه به نوع و فواصل كشت، براي  هر رديف درختان دو رديف لوله لترال (آرايش مستقيم دو رديفه) و بر روي لوله لترال قطره‌چكانهاي ميكروفلاپر 8  ليتر در ساعت با فواصل 1 متر در نظر گرفته شده است. به اين ترتيب با توجه به فاصله رديف درختان (5 متر) براي هر درخت 10 قطره‌چكان منظور شده است. 

·      بر اساس محاسبات انجام شده طبق جدول شماره 3 كل اراضي را مي‌توان در 12 نوبت آبياري نمود ولي به منظور سهولت بهره‌برداري كل اراضي به قسمت تقسيم شده است به طوریکه مانیفولدهای M1 و M2 و M3 با هم در یک شیفت و بقیه مانیفولدها هر کدام به طور جداگانه در یک شیفت آبیاری     می شوند. بر اين اساس برنامه آبياري مانيفولدها به شرح جدول زير ارائه شده است.

جدول شماره (3): برنامه ‌ريزي آبياري براي رشد نهايي - آبياري موضعي  آقاي داريوش وثوقی

ششم

پنجم

چهارم

سوم

دوم

اول

روز و نوبت آبیاری

شیفت 2

شیفت 1

شیفت 2

شیفت 1

شیفت 2

شیفت 1

شیفت 2

شیفت 1

استراحت

استراحت

استراحت

9

9

9

9

9

9

9

مدت آبیاری (ساعت)

استراحت

استراحت

استراحت

M9

M8

M7

M6

M5

M4

M1,M2,M3

نام مانیفلد

استراحت

استراحت

استراحت

0.352

0.368

0.425

0.455

0.355

0.345

0.470

مساحت قطعه (هکتار)

استراحت

استراحت

استراحت

1.86

2.15

2.64

2.63

2.07

2.08

2.70

دبی سیستم (lps)

 

آقاي داريوش وثوقی

جدول شماره (4) : محاسبه پارامترهاي طراحي‌ - طرح آبياري موضعي - 

 

توضيحات

گردو

واحد

شــرح پارامتــر

نوع

رديف

 
 

Sr

5

m

فاصله رديف درختان

گياه

1

 

Sp

7.5

m

فاصله درختان روي رديف 

2

 

Etc

5.66

mm/day

حداكثر تبخيرو‌تعرق روزانه گياه

3

 

r

2.2

m

حداكثر شعاع سايه انداز

4

 

Ps

40.5

%

حداكثر سطح سايه انداز درخت

5

 

Tr = Etc * [Ps + 0.15 (1-Ps)]

2.8

mm/day

حداكثر تعرق روزانه گياه (مرداد ماه)

6

 

AW

170

mm/m

ظرفيت ذخيره آب در خاك

خاك

7

 

Z

1.5

m

عمق موثر توسعه ريشه گياه

8

 

MAD

50

%

درصد تخليه مجازرطوبت خاك

9

 

 

ميكروفلاپر

 

نوع گسيلنده

گسيلنده

10

 

Qa

8

lit/hr

دبي متوسط كاركرد

11

 

Pa

10-40

m

فشار متوسط كاركرد

12

 

ne

10

عدد

تعداد گسيلنده براي هر درخت

13

 

 

خطي دو رديفه

آرايش لترالها

14

 

Se

1.0

m

فاصله گسيلنده

15

 

Pw

30.7

%

برآورد درصد سطح خيس خوردگي

16

 

Ix = Aw * Z * MAD * Pw

39.1

mm

حداكثر عمق آب آبياري

سيستم آبياري

17

 

Fx

14.0

day

حداكثر دور آبياري

18

 

F

6.0

day

دور آبياري طراحي

19

 

In = F * Tr

16.8

mm

نياز خالص آبياري (براي‌هر‌دور)

20

 

Ea=Eu.Et

90.0

%

راندمان کاربرد آبياري

21

 

Eci

0.97

ds/m

شوری آب آبياری

22

 

Ecs

8.0

ds/m

شوری خاک با 10 درصد کاهش محصول

23

 

LR

0.06

 

نيازآبشوئی

24

 

Ea

90.0

%

راندمان کل آبياری

25

 

Ig = In / Ea

18.7

mm

نياز‌ناخالص آبياري (براي‌هر‌دور)

26

 

V = Ig * Sp * Sr

699.7

lit

حجم‌ناخالص آبياري (براي‌هر‌دور)

27

 

t = V / q

8.75

hr

مدت آبياري

28

 

t

9.0

hr

مدت آبياري پيشنهادي

29

 

T

18.0

hr

حداکثر ساعات آبياري در يک شبانه روز

30

 

N = ( F * T ) / t

12.0

نوبت

حداكثر تعداد نوبت آبياري در هر دور

31

 

 

7.0

قطعه

تعداد قطعات آبياری انتخاب شده

32

 

 

3.0

hec

مساحت خالص اراضی طرح

33

 

بر اساس نقشه پلان شبکه

0.471

hec

حداکثر مساحت قطعات

34

 

 

0.8

lps/hec

هيدرومدول متوسط آبياری

35

 

 

2.8

Lps

حداکثر دبی قطعات

38

 

 

2.0

Lps

دبی موجود

39

 

دبي موجود كافي ميباشد.

مقايسه دبی موجود و دبی مورد نياز

40

 
             

 

2-3- طرح آرايش شبكه آبياري تحت فشار

  در شبكه‌هاي آبياري تحت فشار، انواع خطوط لوله بر حسب موقعيت و نقشي كه به عهده دارند، موارد استفاده قرار مي‌گيرد. نحوه آرايش و قرارگيري و ارتباط انواع خطوط لوله تأثير زيادي در هزينه‌هاي تمام شده طرح و مسائل بهره‌برداري و نگهداري دارد. به طور كلي عوامل مؤثر در اين زمينه‌ها عبارتند از: حداقل تراكم خطوط لوله، حداقل هزينه‌هاي اجرائي، توپوگرافي اراضي، شكل هندسي، بهره‌برداري و نگهداري، پارامترهاي طراحي و تجربه كارشناسي طراح و . . . مي‌باشد.

  پلان عمومي آرايش شبكه خطوط لوله با توجه به موارد فوق و در نظر گرفتن حداكثر طول مجاز لترالها و مانيفولدها، در نقشه اجرايي طرح ارائه شده است.

  مشخصات عمومي و نحوه ارتباط انواع خطوط لوله مورد استفاده در روشهاي آبياري موضعي به طور خلاصه به شرح زير است:

2-3-1- لوله‌هاي آبده يا لترال  

  اين لوله‌ها در كنار رديف درختان (موازي خطوط تراز) قرار گرفته و وظيفه آنها تأمين آب مورد نياز گسيلنده‌ها مي‌باشد. جنس اين لوله‌ها اغلب پلي‌اتيلن با چگالي كم ( LD ) و قطر آنها عمدتاً 16 ميليمتر است. در روشهاي آبياري موضعي كه از گسيلنده‌هاي با دبي زياد (مانند بابلر) استفاده مي‌شود قطر لوله آبده بيشتر از 16 ميليمتر انتخاب مي‌شود.  

  تعداد و فاصله نصب گسلنده ها بر روي لوله لترال و نيز نحوه قرارگيري لوله‌هاي لترال در كنار رديف درختان به شكلها (آرايشهاي)  مختلفي امكان پذير مي‌باشد. انتخاب نوع آرايش مناسب بستگي به پارامترهايي از جمله فواصل درختان، بافت خاك، نوع و دبي قطره‌چكان انتخابي طرح و . . . داشته و تجربه طراح نيز تا حدود زيادي در انتخاب آرايش مناسب موثر مي‌باشد.

2-3-2- لوله‌هاي رابط يا مانيفولد

  وظيفه اين لوله‌ها ارتباط لوله‌هاي آبده و تشكيل يك واحدآبياري است. بدين ترتيب مجموعه يك مانيفولد و لترالهاي تحت پوشش آن، كوچكترين واحد آبياري را تشكيل مي‌دهند. بطور كلي معيار طراحي اين واحد آبياري بر اساس حداكثر تغييرات دبي معادل 10 درصد دبي متوسط گسيلنده مي‌باشد. اين تغييرات مجاز دبي به با توجه به رابطه دبي- فشار گسيلنده مورد نظر، به تغييرات مجاز فشار تبديل شده و براي طراحي واحد آبياري مورد استفاده قرار مي‌گيرد.ازآنجا كه قطره‌چكانهاي ميكروفلاپر نسبت به تغييرات فشار حساس نيستند دراين مورد انعطاف بيشتري وجود داشته و طراحي شبكه آبياري با اطمينان بيشتر و ضريب يكنواختي مناسبي انجام ميشود. لوله‌هاي رابط عموماًاز جنس پلي‌اتيلن با چگالي زياد ( HD) مي‌باشند.

در این طرح با توجه به شیب زیاد زمین در ابتدای مانیفولدهای M5 وM6وM7 (جایی که فشار انتهای مانیفولداز 35 متر تجاوز کرد) از فشار شکن  استفاده می کنیم.

2-3-3- لوله‌هاي فرعي

  لوله‌هاي فرعي وظيفه ارتباط مانيفولد‌ها و اتصال آنها به خط لوله اصلي را بعهده دارند. در اين لوله‌ها رعايت حداكثر سرعت مجاز و پرهيز از تغييرات زياد سرعت از جمله معيارهاي مهم طراحي مي‌باشد. جنس اين لوله‌ها پلي‌اتيلن با چگالي زياد( HD) است. در اين طرح خط لوله فرعي وجود ندارد.

2-3-4- لوله اصلي

                لوله اصلي از محل ايستگاه پمپاژ و تجهيزات تصفيه تا اولين انشعاب آن به لوله‌هاي فرعي ادامه دارد و در واقع وظيفه آن انتقال آب تا اولين محل توزيع مي‌باشد. اين لوله‌ها نيز از جنس پلي‌اتيلن با چگالي زياد( HD )  است.       

2-3-5- نتايج محاسبه و طراحي شبكه خطوط لوله

  براي محاسبه افت‌بار در شبكه خطوط لوله تحت فشار عمدتاً از رابطه هيزن ويليامز و براي محاسبه سرعت از معادله پيوستگي استفاده شده است:

Hf = 1.22*1010*(Q/C)1.852*D-4.87*L*f 

Hf = افت اصطكاك(m)

Q = دبي عبوري از لوله‌ها(l/s)

C = ضريب افت هيزن ويليامز

D = قطر داخلي لوله (mm)

L = طول لوله(m)

f = ضريب تصحيح افت براي لوله‌هاي با دبي متغير.

                Q = A*V

Q = دبي عبوري از لوله ( m3/s )

A = سطح مقطع عبوري جريان( m2 )

V = سرعت جريان آب ( m/s )

                نتايج طراحي شبكه خطوط لوله طرح با استفاده از روابط فوق و در نظر گرفتن ضوابط و معيارهاي فني مورد نظر به شرح جداول شماره (5) و (6) و (7)ارائه شده است. 

جدول شماره (5) : طراحي  لـولـه‌هاي  لترال - آبياري موضعي  آقاي داريوش وثوقی

M

Se (m)

Pe (m)

qe (l/hr)

L (m)

Ne

Q (l/s)

f

Hf (m)

D (mm)

d (mm)

V (m/s)

D EL

Pin (m)

M1

 

1

10

8

43

44

0.10

0.36

1.5

16

12

0.6

0.0

11.1

M2

1

10

8

31

32

0.07

0.36

0.6

16

12

0.5

0.5

10.7

M3

1

10

8

16

17

0.04

0.36

0.1

16

12

0.2

-1.2

9.5

M4-1

1

10

8

29

30

0.07

0.36

0.5

16

12

0.4

-2.0

9.4

M4-2

1

10

8

57.5

59

0.13

0.36

3.4

16

12

0.8

-0.5

12.3

M5

1

10

8

45.5

47

0.10

0.36

1.8

16

12

0.7

0.0

11.3

M6-1

1

10

8

47

48

0.11

0.36

1.9

16

12

0.7

-3.5

9.7

M6-2

1

10

8

57

58

0.13

0.36

3.3

16

12

0.8

2.2

13.6

M7

1

10

8

60.5

62

0.14

0.36

3.9

16

12

0.9

-1.5

12.2

M8

1

10

8

28

29

0.06

0.36

0.5

16

12

0.4

-10

5.3

M9

1

10

8

56.5

58

0.13

0.36

3.2

16

12

0.8

-6

9.4

 جدول شماره (6) : طراحي خطوط لوله اصلی و فرعی - آبياري موضعي  آقاي داريوش وثوقی

 

شار شکن

فشار تامين شده در انتها 

فشار مورد نياز در انتها

فشار مورد نياز در ابتدا

فشار تامين شده در ابتدا

افت فشار

سرعت

قطر  داخلي

قطر

دبي

ارتفاع

لوله جدا شده

طول قطعه

كيلومتر

نام لوله

(m)

(m)

(m)

(m)

(m)

(m)

(m/s)

(mm)

mm

(l/s)

(m)

(m)

(m)

 

 

 

 

15.7

 

 

 

 

 

118.0

 

 

0.0

P1

 

39.9

26.8

0.0

13.1

0.6

1.0

57.0

63

2.64

120.0

P1-1

25.5

25.5

 

26.8

20.7

10.7

16.8

1.3

1.0

57.0

63

2.63

115.0

M2

31.0

56.5

 

43.2

27.7

0.0

15.5

1.3

1.0

57.0

63

2.63

115.0

P1-2

56.5

 

19.8

14.7

10.5

15.6

1.2

0.8

57.0

63

2.08

115.0

M3

20.2

76.7

 

26.1

20.4

10.4

16.1

2.0

0.8

57.0

63

2.08

112.5

M4

58.3

135.0

*

41.3

23.2

11.3

29.4

2.7

0.8

57.0

63

2.07

96.5

M5

45.5

180.5

 

 

 

 

13.1

 

 

 

 

 

119.5

 

 

0.0

P1-1

*

35.9

21.3

12.2

26.8

3.3

1.6

45.2

50

2.64

102.5

M7

46.0

46.0

 

 

 

 

15.5

 

 

 

 

 

115.5

 

 

0.0

P1-2

*

45.8

28.6

10.5

27.7

2.3

1.6

45.2

50

2.63

101.0

M6

32.0

32.0

 

 

 

 

15.7

 

 

 

 

 

118.0

 

 

0.0

P2

 

24.4

24.3

11.1

11.2

0.5

0.8

57.0

63

2.15

122.0

M1

32.0

32.0

 

30.5

19.0

10.5

22.0

1.7

0.8

57.0

63

2.15

109.5

M8

76.0

108.0

 

30.2

16.0

12.1

26.3

2.6

0.7

57.0

63

1.86

102.5

M9

106.3

214.3

 * با توجه به افزايش فشار بر اثر شيب زمين، در ابتداي مانيفولدهاي M5,M6,M7   از فشار شكن استفاده شده است.

 

صفحه 1 و 2 گزارش فنی آبیاری موضعی
پيشگفتار محدويت منابع آبي موجود، كمبود نزولات جوي، پايين بودن راندمان آبياري در روشهاي آبياري سنتي، از يك طرف و نياز روز افزون به مواد غذايي و وجود عرصه­هاي وسيع توسعه كشت آبي، از طرف ديگر، توسعه كاربرد روشهاي آبياري تحت فشار به عنوان يكي از موثرترين راههاي استفاده بهينه از منابع آب و خاك موجود را اجتناب ناپذير نموده است. براين اساس در چند سال اخ

کتاب فرهنگ فنی آبیاری و زهکشی
 

فایل اکسل طرح آبیاری موضعی
دانلود فایل اکسل محاسبات طرح نمونه آبیاری قطره ای (موضعی)

دفترچه طرح آبیاری موضعی
وزارت جهاد كشاورزيجمهوري اسلامي ايران سازمان جهاد كشاورزي استان اردبیل               گزارش فني طرح  آبياري  موضعي              اراضيآقای داریوش وثوقی              در سطح3 هكتار         مهندسين مشاور آب و خاك البرز   خرداد ماه   1385   پيشگفتار محدويت منابع آبي موجود، كمبود نزولات جوي، پايين بودن راندمان آبياري در روشهاي آبياري

طرح نمونه آبیاری موضعی
 طرح (گزارش فنی) آبیاری موضعی که در این بخش به عنوان نمونه انتخاب گردیده است به مساحت 3 هکتار واقع در استان اردبیل و سیستم آبیاری موضعی از نوع قطره ای می باشد. در ادامه اضافه می کنیم که برای هر طرح علاوه بر فایل گزارش فنی یا همان دفترچه، نقشه طرح با فرمت DWG  و همچنین فایل اکسل که محاسبات مربوط به طرح در آن انجام گرفته است ارائه شده است.