دستورالعمل نگهداري و بهره برداري سيستم آبیاری بارانی :

بخش اول: توصيه هاي كاربري سيستم

هدف از اجراي سيستم آبياري باراني افزايش راندمان مصرف آب مي باشد و چنانچه يك طرح خوب پس اجرا داراي مديريت خوبي نباشد نمي تواند اهداف كلي طرح را برآورده  سازد ما در اينجا برآن شديم تا مواردي را كه باعث كاهش كارآيي و راندمان سيستم ميگردد براي بهره برداران آموزش دهيم ليكن توفيق كامل نياز به دقت ومديريت صحيح بهره برداران دارد ...

 يكنواختي در آبيار ي

آبياري يكنواخت آبياري است كه مقدار يكساني آب را در تمام قسمتهاي زمين توزيع كند . توزيع يكنواخت آب از محاسن سيستم آبياري تحت فشار بوده و مي بايستي كليه عواملي كه در رسيدن به آن دخيل هستند مورد توجه قرار گيرند . عملاً يكنواختي كامل امكان پذير نبوده و عوامل زيادي در آن دخيل بوده كه شامل طراحي سيستم ، شرايط اقليمي و 000 مي باشد .

ليكن ما  اينجا به عواملي كه تحت كنترل بهره بردار مي باشد اشاره مي كنيم .

  •  آبپاشها

يكي از مهمترين بخشهاي يك سيستم آبياري باراني آبپاشها مي باشند چرا كه وظيفه توزيع يكنواخت آب به عهده آنها مي باشد صرف نظر از عوامل مربوط به كيفيت توليد ، عواملي كه باعث كاهش راندمان توزيع آب در آنها و در سطح مزرعه ميگردد شامل :

1- سرعت چرخش آبپاش

سرعت چرخش آبپاش كه نتيجه عملكرد فنر آبپاش مي باشد از عوامل مؤثر در پروفيل پاشش و شدت پخش و نهايتاً يكنواختي توزيع آب مي باشد . عدم برخورد به موقع قاشقك آبپاش به جريان خروجي آب باعث ميگردد كه ميزان آب توزيع شده در قطر خارجي محيط خيس شده آبپاش زيادتر و يا كمتر گردد هنگامي كه قاشقك آبپاش به جريان خروجي آب برخورد مي كند آب از محيط خود خارج و در محيط داخلي تر پاشيده مي گردد از طرفي هرچه سرعت  برخورد قاشقك آبپاش با آبپاش بيشتر گردد سرعت چرخش آبپاش بيشتر شده در نتيجه شدت بارش لحظه اي آب كاهش مي يابد و بلعكس . جهت تنظيم سرعت چرخش آبپاش در روي برخي آبپاش ها براي افزايش و يا كاهش قدرت ، فنر پيش بيني گشته است كه كشاورز مي بايستي سرعت چرخش آبپاش  خود را با آن تنظيم كند قابل ذكر است كه تغييرات فشار ، قطر نازل و فرسودگي فنر آبپاش موجب تغيير سرعت چرخش مي گردد كه مي بايستي كنترل گردد معمولاً مي بايستي سرعت آبپاش بين يك تا يك و نيم دور در دقيقه تنظيم گردد .

 2-قطر نازلهاي آبپاش

افزايش قطر نازل آبپاش باعث افزايش ميزان آبدهي و قطر خيس شده آبپاش مي گردد در اين حالت قطر ذرات آب نيز درشت تر مي شود لذا اثرات وزش باد بر روي يكنواختي توزيع نسبت به نازلتنگ تر كاهش مي يابد از جهتي به دليل افزايش قطر ذرات امكان كوبيدگي خاك بيشتر مي گردد به همين دليل توصيه مي گردد در هنگام خاكاب و يا كشت گياهان حساس تر از نازلهاي تنگ تر با فشار سرويس بالاتر استفاده گردد و در هنگام باد و يا پس از سبز شدن محصول از نازل هاي گشادتر استفاده گردد .

3- فشار سرويس نازلها

كارخانه هاي توليد آبپاش براي هر آبپاش يك فشار مينيمم و يك فشار كار ماكزيمم توصيه  مي كنند كه معمولاً سعي مي گردد جهت افزايش كارآيي آبپاش فشارهاي مياني اين دو حد مجاز براي آبپاش تأمين گردد به همين جهت حتماً به كاتالوگ ساخت آبپاش مراجعه نماييد .

الف-  از كار كردن دو آبپاش بر روي يك خط جداً بپرهيزيد زيرا فشار كار آبپاش پائين آمده و كيفيت كار آبپاش به شدت كاهش مي يابد .

ب-  از كار كردن دو آبپاش كه روي هم آب بپاشند جداً خودداري نمائيد زيرا شدت پاشش آب زياد شده و در سطح مزرعه هرز آب به وجود خواهد آمد .

ج-  چنانچه در شبكه انتقال خطوط فرعي آبرسان وجود دارد روي اين شاخه هاي فرعي بيش از تعداد توصيه شده در هر طرف آبپاش استفاده نكنيد .

د-  چنانچه از نظر توپوگرافي اراضي شما داراي اختلاف زيادي مي باشد آبپاشها را در منطقه اي كه از نظر ارتفاع نزديك به هم هستند استفاده كنيد و هيچگاه آبپاشها را در نقاطي كه باهم داراي اختلاف ارتفاع زيادي هستند به كار نگيريد .

در اينجا به عواملي كه موجب مي گردد فشار مورد نياز آبپاش تأمين نگردد اشاره مي گردد .

الف - كلاً فشار شبكه بالا نمي رود .

  •  آبي كه از شبكه گرفته مي شود بيش از ظرفيت پمپ است .
  • ممكن است در جايي از شبكه انتقال نشتي آب وجود داشته باشد سلامت شبكه را كنترل نماييد و چنانچه جايي نشتي وجود دارد آن را تعمير نماييد .
  • تعداد خروجي ها زياد است تعداد خروجي ها را  كم كنيد .

پمپ فشار مورد نياز را تأمين نمي كند .

  • دور موتور را كنترل نماييد .
  • پمپ به خوبي هواگيري نشده است و يا در مسير مكش پمپ هوا وارد مي گردد پمپ را هوا گيري و مسير را تعمير نماييد .
  •  ممكن است به علت فرسودگي نوارهاي آب بندي ، هوا از اين مسيرها به پمپ مكيده شود نوارهاي آببندي را تعويض نمائيد .
  • مسير مكش و يا پروانه هاي پمپ به وسيله اجسام خارجي گرفته شده است مسير را از اجسام خارجي پاك نمائيد .