موضوع: ارزیابی بازده آبیاری در کشور و ارائه نقشه هم‌بازده آبیاری

تالیف  : فرحناز سهراب و فریبرز عباسی

چکیده: اهمیت جمع آوری اطلاعات و انجام مطالعات برای تخمین بازده سامانه های آبیاری و ارزیابی عملکرد آنها در کشور کاملا واضح و ضروری می باشد. استفاده از اطلاعات می تواند در سطح ملی کمک شایانی در برنامه ریزی آب مورد نیاز بخش کشاورزی و افزایش درصد موفقیت پروژه های آبیاری داشته باشد و موجب بهبود و اصلاح بازده آبیاری در سطح کشور شود.

  هدف از این پروژه جمع بندی، مرور و تحلیل نتایج و یافته های تحقیقاتی پیرامون بازده آب آبیاری طی چند دهه اخیر و ایجاد یک بانک اطلاعاتی قوی در کشور برای تهیه نقشه جامع هم‌بازده آبیاری در کشور به منظور تصمیم گیری و تصمیم سازه های مرتبط با مصرف بهینه آب و الگوی کشت است.

تعیین علل پایین بودن بازده آبیاری در کشور، شناسایی خلاءهای تحقیقاتی و ارائه راه کارهای مناسب برای ارتقاء بازده و بهره وری مصرف آب از دیگر اهداف این پروژه بوده است

برای نیل به اهداف این پروژه، نتایچ حاصل از مطالعات انجام شده در خصوص ارزیابی بازده آبیاری در سامانه ها و شبکه های مختلف آبیاری (سنتی و پایین دست سدها) در سطح کشور طی چند دهه اخیر جمع آوری و تجزیه و تحلیل شده اند.

همچنین ضمن بررسی روند تغییرات بازده آب آبیاری طی چند دهه اخیر، وضعیت بازده آبیاری در استان های مختلف ارزیابی و خلاءهای تحقیقاتی در خصوص بازده آب آبیاری شناسایی شده اند. براساس جمع بندی و تحلیل نتایج حاصل از 95 مورد تحقیق و مطالعه منتشر شده در خصوص بازده آب آبیاری در سطح کشور (909 مورد آبیاری اندازه گیری شده) از سال 87-1357، متوسط بازده کاربرد آب آبیاری از 23/9 تا 82/1 درصد متغیر و میانگین آن 54/3 درصد است. متوسط بازده کاربرد آبیاری در سال 1378 (ابتدای برنامه توسعه سوم) بر اساس جمع بندی داده ها، از 24/7 تا 55/7 درصد متغیر و میانگین آن 50/9 درصد بود.نتایج نشان می دهد بازده کل آّبیاری بین 40 تا 46 درصد (با احتساب 85 درصد بازده انتقال و توزیع) متغیر می باشد که در مقایسه با مقدار فرض شده در سال 1387(متوسط بازده کل 35 درصد)، حدود 11 درصد افزایش نشان می دهد. با فرض 80 درصد بازده انتقال و توزیع، بازده کل آبیاری در حدود 43/3 درصد است.

نتایج این تحقیق نشان می دهد بازده آّبیاری در استان های فارس، آذربایجان غربی، مرکزی، اردبیل، کهکیلویه و بویراحمد و قزوین در مقایسه با استان های دیگر بیشتر است...

 ...از آنجا که یکی از مهمترین عوامل در پایین بودن بازده آبیاری، آّبیاری بی رویه به علت کم بها بودن آب و تحویل غیر اصولی آب به کشاورزان می باشد، تعیین نرخ عادلانه برای آب که از یک سو مصرف هزینه های شبکه و از سوی دیگز نشان دهنده ارزش واقعی آب تحویلی به کشاورزان باشد، یکی از عوامل موثر در مصرف بهینه آب است. اگر متولیان توزیع آب در بخش کشاورزی به شیوه درست و با قیمت مناسب آّب را تحویل کشاورز دهند، بازده آبیاری افزایش خواهد یافت.

واژه های کلیدی: بازده آب آبیاری، سامانه های آبیاری، شبکه های آبیاری، نقشه هم بازده

فهرست مطالب:

- مقدمه

- روش تحقیق

- درصد فراوانی سامانه های آبیاری

- وضعیت بازده کاربرد آب آبیاری در سامانه های مختلف آبیاری

- بازده کاربرد و یکنواختی توزیع آب

- نقشه هم بازده کاربرد آب آبیاری

- مقایسه بازده کاربرد و بازده کل آبیاری در استان های مختلف

- نقشه هم بازده کل آبیاری کشور

- راهکارهای ارتقاء بازده آب آبیاری 

  • اصلاح سامانه های سنتی آبیاری سطحی

  • کم آبیاری در محصولات کشاورزی

  • آبیاری یک در میان جویچه ای

  • رگلاژ و قطعه بندی مناسب

  • رژیم کاهش جریان
  • طولانی کردن طول جویچه ها
  • توسعه هیدروفلوم
  • توسعه سامانه های آبیاری تحت فشار
  • اتوماسیون در آبیاری تحت فشار
  • توسعه کشتهای گلخانه ای
  • خاک ورزی حفاظتی

- خلاءهای تحقیقاتی در خصوص بازده آب آبیاری

پسورد فايل فشرده : www.abyar.org ( پسورد را تايپ کنيد )